Bir Ton Mıcırla Ne Kadar Alan Kaplanır, Kalınlık Neyi Değiştirir?

Mıcır tonla satılır ama alana serilir. Bu yüzden sipariş verecek herkes aynı soruyla karşılaşır: elimdeki alanı kaplamak için kaç ton gerekir, ya da tersinden, bir ton mıcır kaç metrekare yer kaplar? Sorunun tek bir cevabı yoktur, çünkü cevabı belirleyen asıl değişken malzemenin kendisinden çok serileceği kalınlıktır.

Bu rehber, kaplama alanını kalınlığa göre hesaplamayı anlatıyor: tonun hacme dönüştüğü noktadan başlayıp 3, 5, 10 ve 15 santimetrelik katmanlar için hazır tablolar veriyor, sıkıştırmanın sonucu nasıl değiştirdiğini gösteriyor ve alandan tona tersten hesap örnekleriyle bitiyor. Ton ile metreküp arasındaki dönüşümün kendisi ayrı bir rehberde ayrıntılı anlatıldığı için burada yalnızca kullanılan katsayıları hatırlatıyoruz.

Hızlı Yanıt

1 ton 5-12 mıcır, gevşek hâlde yaklaşık 0,67 m³ hacim tutar. Bu hacim 3 cm kalınlıkta yaklaşık 22 m², 5 cm'de yaklaşık 13 m², 10 cm'de yaklaşık 6,7 m², 15 cm'de yaklaşık 4,4 m² alanı kaplar. Katman sıkıştırılacaksa hacim azalır ve aynı tonla kaplanan alan yüzde 20-25 kadar düşer. Pratik kural şudur: 1 ton 5-12 mıcır yaklaşık 66 m²·cm eder; bu sayıyı santim cinsinden kalınlığa böldüğünüzde metrekareyi bulursunuz. Değerler fraksiyona, neme ve sıkıştırma yöntemine göre değişir; taşıyıcı işlerde proje değerleri esastır.

Hesabın Mantığı Tek Satırda

Kaplama alanı hesabı üç büyüklük arasındaki basit bir ilişkiye dayanır: ağırlık, hacim ve kalınlık. Ton, malzemenin ağırlığıdır; yoğunluk katsayısı bu ağırlığı hacme çevirir; hacim de kalınlığa bölündüğünde alanı verir.

Formül şöyle yazılır: Alan (m²) = Ton ÷ Yoğunluk (ton/m³) ÷ Kalınlık (m). Örneğin 1 ton 5-12 mıcır için yoğunluk 1,5 ton/m³ alınırsa hacim 1 ÷ 1,5 ≈ 0,67 m³ olur. Bu hacim 5 cm, yani 0,05 m kalınlıkta serildiğinde 0,67 ÷ 0,05 ≈ 13,3 m² alan kaplar.

Kalınlığı metreye çevirmek en sık hata yapılan adımdır. 5 cm 0,05 m, 10 cm 0,10 m, 15 cm 0,15 m demektir. Bu çeviriyi atlamamak için sahada kullanılabilecek daha kısa bir yol vardır: hacmi 100 ile çarpıp "m²·cm" cinsinden düşünmek. 0,67 m³ hacim, 66,7 m²·cm demektir; yani bu malzeme 1 cm kalınlıkta 66,7 m², 2 cm'de bunun yarısı, 5 cm'de beşte biri kadar alan kaplar.

Bu yaklaşımın avantajı, kalınlık değiştiğinde hesabı baştan yapmayı gerektirmemesidir. Tonun m²·cm değerini bir kez öğrendiğinizde, istediğiniz kalınlık için tek bir bölme işlemi yeterli olur. Aşağıdaki bütün tablolar bu mantıkla hazırlanmıştır.

Kullanılan Yoğunluk Değerleri

Bir tonun kaç metreküp ettiği, malzemenin tane boyuna ve tane dağılımına bağlıdır. Bu rehberdeki hesaplar, sitemizdeki dönüşüm rehberinde kullanılan aynı katsayılarla yapılmıştır; böylece iki rehberin sonuçları birbiriyle tutarlı kalır.

Kullanılan değerler şunlardır: 0-5 mıcır tozu için 1,6 ton/m³, 5-12 mıcır için 1,5 ton/m³, 12-22 mıcır için 1,45 ton/m³, 30-60 mıcır ve iri drenaj mıcırı için 1,4 ton/m³. İnce malzeme taneler arasındaki boşlukları daha çok doldurduğu için daha ağırdır; iri malzeme daha çok boşluk bıraktığı için aynı hacimde daha hafiftir.

Bu katsayılar gevşek, yani kamyondan boşaltılmış hâldeki malzeme için yaygın kabul gören ortalamalardır. Malzemenin geldiği ocak, kayaç türü ve nem durumu bu değerleri bir miktar değiştirebilir. Özellikle ıslak teslim edilen malzemede, suyun ağırlığı da tona eklendiği için aynı ton daha az kuru malzeme anlamına gelir.

Ton ile metreküp arasındaki dönüşümün nasıl yapıldığı, katsayıların neden farklı olduğu ve siparişin bu dönüşüm üzerinden nasıl planlandığı mıcır, kum ve stabilize m³-ton dönüşümü rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Bu rehber o dönüşümün bir adım sonrasına, yani hacmin alana nasıl yayıldığına odaklanıyor.

Gevşek Serme ile Sıkıştırılmış Katman Arasındaki Fark

Tablolara geçmeden önce bir ayrımı netleştirmek gerekir: mıcır serildiği gibi mi kalacak, yoksa sıkıştırılacak mı? Bu soru, kaplama alanını en çok değiştiren ikinci etkendir.

Gevşek serme, malzemenin kamyondan boşaltılıp tırmık veya kürekle yayıldığı, üzerinden silindir veya kompaktör geçirilmediği durumdur. Dekoratif bahçe yüzeyleri, ağaç dipleri ve bazı drenaj hendekleri bu kapsama girer. Bu durumda malzeme yaklaşık olarak kamyondaki hacmini korur; zamanla yağmur ve yürüme etkisiyle hafif bir oturma olur.

Sıkıştırılmış katman ise üzerinden kompaktör veya silindir geçirilerek taneleri birbirine kilitlenmiş katmandır. Parke altı taban, otopark tabanı ve yol alt katmanı bu kapsamdadır. Sıkıştırma sırasında taneler arasındaki boşluklar azalır ve aynı malzeme daha küçük bir hacme sığar. Kırma taşta yaygın kabul gören hacim kaybı yüzde 20-25 aralığındadır.

Bu fark sipariş hesabında doğrudan görünür. Sıkıştırılmış 10 cm'lik bir katman elde etmek için yaklaşık 12-12,5 cm kalınlığında gevşek malzeme sermek gerekir. Bu yüzden aşağıdaki tablolarda her kalınlık için iki değer verilmiştir: gevşek serme ve sıkıştırılmış nihai kalınlık. Sıkıştırılmış sütunda yüzde 20-25 aralığının ortası olan yüzde 22,5 pay kullanılmıştır. Sıkışma payının hangi koşullarda arttığı veya azaldığı sıkışma oranı ve kayıp payı rehberimizde ayrıca ele alınmıştır.

5-12 Mıcırda Kalınlığa Göre Kaplama Alanı

5-12 mıcır, bahçe yolu, dekoratif yüzey, ince dolgu ve beton gibi en yaygın işlerde kullanılan fraksiyondur. Kaplama alanı sorusu da en çok bu malzeme için sorulur.

1 ton 5-12 mıcır, 1,5 ton/m³ yoğunlukla yaklaşık 0,67 m³ gevşek hacim tutar. Bu, 66,7 m²·cm demektir. Sıkıştırılmış katmanda ise bu değer yaklaşık 54,4 m²·cm'ye düşer.

Tablodan çıkan ilk sonuç, kalınlığın alanı ters orantılı olarak değiştirdiğidir: kalınlık iki katına çıktığında kaplanan alan yarıya iner. 5 cm yerine 10 cm serilmesi, aynı alan için iki kat malzeme demektir. Bu yüzden kalınlık kararı, miktar hesabının en kritik adımıdır.

İkinci sonuç, 3 cm gibi ince katmanlarda 5-12 mıcırın sınıra yakın çalıştığıdır. En iri tanesi 12 mm civarında olan bir malzeme, 3 cm'lik bir katmanda tek tük boşluk bırakabilir ve zemin yer yer görünebilir. Dekoratif yüzeylerde tam örtücülük isteniyorsa 4-5 cm daha güvenli bir kalınlıktır. Bu fraksiyonun ürün bilgisi ve güncel durumu için 5-12 mıcır fiyatları sayfasına bakabilirsiniz.

12-22 Mıcırda Kaplama Alanı

12-22 mıcır, 5-12'ye göre daha iri taneli bir fraksiyondur ve taban katmanları, drenaj işleri ve daha kalın dolgu uygulamalarında kullanılır. Yoğunluğu biraz daha düşük olduğu için aynı ton biraz daha fazla hacim tutar.

1 ton 12-22 mıcır, 1,45 ton/m³ yoğunlukla yaklaşık 0,69 m³ gevşek hacim eder; bu da yaklaşık 69 m²·cm demektir. Sıkıştırılmış katmanda değer yaklaşık 56,3 m²·cm olur.

3 cm satırının boş bırakılmasının nedeni basittir: en iri tanesi 22 mm civarında olan bir malzeme, 3 cm'lik bir katmanda düzgün yerleşmez. Yaygın bir pratik kural, katman kalınlığının kullanılan en iri tanenin en az iki katı olmasıdır. 12-22 mıcır için bu, en az 4-5 cm anlamına gelir; taşıyıcı tabanlarda ise genellikle 10 cm ve üzeri kalınlıklar kullanılır.

5-12 ile 12-22 arasındaki kaplama farkı ton başına yaklaşık yüzde 3-4 düzeyindedir. Bu fark küçük işlerde ihmal edilebilir; ancak onlarca tonluk bir siparişte bir veya birkaç tonluk farka dönüşebilir. Fraksiyonun ürün sayfası 12-22 mıcır fiyatları adresindedir.

0-5 Mıcır Tozunda Kaplama Alanı

0-5 mıcır tozu, ince taneli ve toz içeren bir malzemedir. Parke taşı altındaki yatak katmanı, derz dolgusu ve ince tesviye işlerinde kullanılır. Yoğunluğu en yüksek fraksiyon olduğu için bir ton en az hacmi bu malzemede tutar.

1 ton 0-5 mıcır tozu, 1,6 ton/m³ yoğunlukla yaklaşık 0,625 m³ eder; bu da 62,5 m²·cm demektir. Sıkıştırılmış katmanda değer yaklaşık 51 m²·cm'ye iner.

Mıcır tozunda nem etkisi diğer fraksiyonlardan belirgindir. İnce taneli malzeme suyu daha çok tutar; ıslak teslim edilen bir tonun içinde kuru malzemeye göre daha az katı madde bulunur. Ayrıca nemli ince malzeme, kuru hâline göre daha kabarık durur ve gevşek hacmi yanıltıcı olabilir. Bu yüzden 0-5 için yapılan hesaplarda biraz daha geniş pay bırakmak mantıklıdır.

Parke altında 0-5 genellikle ince bir yatak olarak kullanıldığı için 3-5 cm satırları en çok başvurulan değerlerdir. Parke altı katmanların tamamının nasıl hesaplandığı parke taşı altı malzeme ve kalınlık hesabı rehberimizde ayrıca anlatılmıştır. Ürün bilgisi için 0-5 mıcır tozu fiyatları sayfasına bakabilirsiniz.

İri Mıcırda İnce Katman Neden Hesaplanmaz?

30-60 mıcır ve iri drenaj mıcırı gibi fraksiyonlarda 3 ve 5 cm'lik katmanlar anlamsızdır. Tek bir tane 5-6 cm boyuna ulaşabilir; bu malzemeyle 5 cm'lik bir katman, taneleri yan yana dizilmiş tek sıradan ibaret olur ve aralarında büyük boşluklar kalır.

Bu fraksiyonlar genellikle kalın katmanlarda kullanılır: kaba dolgu, temel altı, drenaj hendeği ve yol alt katmanı gibi. 1,4 ton/m³ yoğunlukla 1 ton yaklaşık 0,71 m³, yani yaklaşık 71,4 m²·cm eder. Sıkıştırılmış katmanda değer yaklaşık 58,3 m²·cm olur.

Drenaj uygulamalarında malzeme çoğu zaman sıkıştırılmaz, çünkü amaç taneler arasındaki boşlukları açık tutmaktır. Bu yüzden drenaj hendeği hesabında gevşek serme sütunu esas alınır. Hendek hesabında ise alan yerine kesit kullanılır: hendeğin genişliği ile derinliğinin çarpımı, metre başına hacmi verir; boru varsa borunun kapladığı hacim bundan düşülür.

İri malzemede kenar ve köşe kayıpları da daha belirgindir. İri taneler serme sırasında kenarlardan dışarı yuvarlanır ve düzgün bir yüzey elde etmek için bir miktar fazla malzeme gerekir. Bu nedenle iri fraksiyonlarda pay, ince malzemeye göre biraz daha cömert tutulmalıdır.

Bütün Fraksiyonlar İçin Pratik Sayılar

Tabloları tek tek hatırlamak yerine, her fraksiyon için tek bir "m²·cm" sayısını akılda tutmak çoğu zaman yeterlidir. Bu sayıyı santim cinsinden kalınlığa böldüğünüzde, 1 tonun kaplayacağı alanı bulursunuz.

Örneğin 1 ton 12-22 mıcırla sıkıştırılmış 8 cm'lik bir katman yapılacaksa, 56,3 ÷ 8 ≈ 7 m² sonucu bulunur. 1 ton 5-12 mıcır gevşek 4 cm serilecekse 66,7 ÷ 4 ≈ 16,7 m² alan kaplanır.

Bu sayıların bir sınırı vardır: tek bir tona göre hesaplandıkları için sonuçta doğrusal bir ilişki varsayarlar. Gerçekte 1 tonluk küçük bir işte kenar kayıpları, dökülme ve yığının dibinde kalan malzeme oransal olarak daha büyük yer tutar. Küçük siparişlerde bu nedenle ek bir güvenlik payı bırakmak akıllıca olur. Hesabı farklı malzeme ve kalınlıklarla hızlıca denemek için miktar hesaplama aracını da kullanabilirsiniz.

Hangi İş İçin Hangi Kalınlık?

Kaplama alanı hesabı ancak doğru kalınlıkla anlamlıdır. Aşağıdaki değerler sık karşılaşılan işler için yaygın kullanılan aralıklardır; projesi olan bir işte proje değeri her zaman önceliklidir.

Dekoratif bahçe yüzeyi, ağaç dibi ve çiçek tarhı çevresinde genellikle 3-5 cm kalınlık yeterlidir. Burada amaç zemini görsel olarak örtmek ve ot çıkışını azaltmaktır; üzerinde yük taşınmaz. 5-12 gibi ince ve orta boy fraksiyonlar tercih edilir.

Yaya yolu ve bahçe patikasında genellikle 5-8 cm'lik bir üst katman kullanılır. Zemin yumuşak veya killi ise, bu üst katmanın altına daha iri bir taban katmanı eklenmesi yaygındır. Ankara'nın killi zeminlerinde ve kış aylarında donma-çözülme döngüsü yaşanan alanlarda taban katmanını atlamak, birkaç mevsim sonra yüzeyde çukurlaşmalara yol açabilir.

Araç park alanı ve araç geçişi olan yüzeylerde granüler taban katmanı genellikle 10-20 cm ve daha kalın yapılır, sıkıştırılarak serilir ve üzerine ince bir üst katman eklenir. Kalınlık, zeminin taşıma gücüne ve beklenen araç yüküne göre değişir. Parke taşı altında ise taban katmanının üzerine genellikle 3-5 cm'lik ince bir yatak serilir.

Bahçede mıcır sermenin kazı, kenar sınırlaması ve geotekstil gibi uygulama adımları bahçeye mıcır serme rehberimizde anlatılmıştır. Kalınlık kararı verildikten sonra bu rehberdeki tablolar, gereken tonu bulmak için doğrudan kullanılabilir.

Tersten Hesap ile Alandan Tona

Çoğu zaman soru tersinden sorulur: alan ve kalınlık belli, kaç ton gerekir? Formül aynıdır, yalnızca işlemler ters sırayla yapılır.

Adımlar şunlardır: önce alan ile metre cinsinden kalınlık çarpılarak hacim bulunur. Katman sıkıştırılacaksa bu hacme yüzde 20-25 pay eklenir; sıkıştırılmayan dekoratif sermede ise oturma ve kenar kayıpları için yüzde 10 civarı pay yaygın bir yaklaşımdır. Son olarak bulunan hacim, fraksiyonun yoğunluk katsayısıyla çarpılarak ton elde edilir.

Aynı sonuçlara pratik sayılarla da ulaşılabilir. Üçüncü örnekte alan ile santim cinsinden kalınlığın çarpımı 120 × 15 = 1.800 m²·cm'dir; bu değer 12-22'nin sıkıştırılmış sayısı olan 56,3'e bölündüğünde yaklaşık 32 ton bulunur. İki yolun aynı sonucu vermesi, hesabın doğru kurulduğunu kontrol etmenin de kolay bir yoludur.

Hesap tamamlandıktan sonra sonuç, teslimat birimine yuvarlanır. Ton cinsinden bulunan miktar, aracın taşıyabileceği yüke göre sefer sayısına bölünür; son seferin yarım kalması durumunda miktarı bir üst sefere tamamlamak çoğu zaman daha ekonomiktir. Araç kapasitesine göre planlamanın ayrıntıları kamyon kapasitesi ve teslimat planlaması rehberimizde yer alıyor.

Zemin Düzgün Değilse Kalınlık Nasıl Ölçülür?

Tablolar, zeminin düz ve kalınlığın her noktada aynı olduğunu varsayar. Sahada ise zemin çoğu zaman eğimlidir, çukurludur veya kazı tam düzgün yapılmamıştır. Bu durumda tek bir kalınlık değeri yanıltıcı olabilir.

En güvenilir yöntem, alanı kabaca eşit parçalara bölüp her parçanın ortasında derinliği ölçmektir. Örneğin 10 m'ye 6 m'lik bir alanda, her 2 metrede bir ölçüm alınabilir. Bu ölçümlerin ortalaması, hesapta kullanılacak kalınlık olarak alınır. Ölçüm yapılırken referans, bitmiş yüzeyin olması gereken kotudur.

Eğimli alanlarda dikkat edilmesi gereken bir nokta da yüzey eğiminin malzemeyi aşağıya doğru taşıma eğilimidir. Özellikle gevşek serilen ve yuvarlağa yakın taneli malzemelerde, eğimin alt kısmında birikme, üst kısmında incelme olur. Bu alanlarda kenar sınırlaması ve gerekirse ara bölmeler, malzemenin yerinde kalmasını sağlar.

Kazının derinliği, serilecek katmanların toplam kalınlığına göre yapılır. Kazı fazla derin yapılırsa fazlalık malzemeyle doldurulmak zorunda kalınır ve sipariş hesabı aşılır; az derin yapılırsa bitmiş yüzey, çevresindeki kotun üzerinde kalır. Bu yüzden kazı ile malzeme hesabı birlikte yapılmalıdır.

Ağırlık Tarafında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kaplama hesabının doğruluğu, teslim edilen tonajın gerçekten beklenen malzemeyi içermesine de bağlıdır. Burada en önemli iki etken nem ve fraksiyon karışıklığıdır.

Nem, tonu artırır ama malzemeyi artırmaz. Yağış sonrası veya yıkanmış hâlde teslim edilen bir malzemede, ağırlığın bir kısmı sudur. Kuruduğunda aynı malzeme daha az ağırlık gösterir; ancak hacmi önemli ölçüde değişmez. Bu yüzden ıslak teslimatlarda tablolardaki alanlar bir miktar iyimser kalabilir.

Fraksiyon karışıklığı ise yoğunluğu değiştirir. 5-12 diye teslim edilen malzemede çok fazla ince tane veya toz varsa, malzeme daha ağır olur ve aynı ton daha az alan kaplar. Teslimatta tane boyunun kontrol edilmesi bu yüzden hem kalite hem miktar açısından önemlidir.

Tartı fişi ve irsaliye, teslim edilen ağırlığın tek belgesidir. Kaplama hesabını bu belgedeki tonaja göre yapmak, sahada "malzeme yetmedi" tartışmasının nereden kaynaklandığını anlamayı kolaylaştırır: ya ton eksiktir, ya kalınlık planlanandan fazla serilmiştir, ya da sıkışma payı hesaba katılmamıştır.

Küçük Miktarlarda Hesap

Ev bahçesi veya küçük bir yüzey için 1-3 ton gibi küçük miktarlar söz konusu olduğunda, hesabın mantığı aynı kalır ama bazı pratik farklar ortaya çıkar.

Küçük işlerde kenar kayıpları oransal olarak büyüktür. 10 m²'lik bir alanda kenar uzunluğu, alana göre görece fazladır ve her kenarda bir miktar malzeme düzeltme sırasında dışarı taşar. Bu nedenle küçük işlerde yüzde 10-15 civarı bir güvenlik payı makul bir yaklaşımdır.

Ayrıca boşaltma yerinde yığının dibinde bir miktar malzeme kalır ve zeminle karışır. Bu kısım genellikle kullanılamaz. Malzemenin sert ve temiz bir zemine veya bir örtü üzerine boşaltılması bu kaybı azaltır.

Bir başka pratik konu, tonun yuvarlanmasıdır. Hesap 2,3 ton gösteriyorsa, teslimat birimine göre 2,5 veya 3 tona yuvarlamak gerekebilir. Küçük fazlalık, ileride yapılacak bir rötuş veya eksik kalan bir köşe için yedek malzeme olarak saklanabilir. Kamyon bazında teslimatın nasıl planlandığını ve tek araçlık siparişin kapsamını 1 kamyon mıcır fiyatı sayfasında görebilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

Kaplama alanı hesabında yapılan hatalar genellikle birkaç tekrarlayan kalıba uyar ve çoğu sipariş öncesinde kolayca önlenebilir.

Kalınlığı metreye çevirmeyi unutmak. 5 cm'yi 5 olarak çarpmak, sonucu yüz kat büyütür. Bu hata genellikle sonucun absürt çıkmasıyla fark edilir; ama 0,5 ile 0,05 gibi küçük kaymalar fark edilmeden siparişe dönüşebilir. Pratik m²·cm yöntemini kullanmak bu riski azaltır.

Sıkıştırılacak katmanda gevşek hesap yapmak. Sıkıştırma sonrası katman incelir. Pay eklenmeden yapılan siparişte malzeme alanın bir bölümünde eksik kalır ve ikinci bir sefer gerekir; ikinci sefer de çoğu zaman ilkinden daha pahalıya gelir.

Tane boyuna uygun olmayan kalınlık seçmek. İri malzemeyi ince katmanda sermek, hem düzgün olmayan bir yüzey verir hem de hesapta öngörülmeyen boşluklar bırakır. Katman kalınlığı en iri tanenin en az iki katı olmalıdır.

Tek noktadan kalınlık ölçmek. Eğimli veya düzensiz bir zeminde tek bir ölçüm, ortalamayı temsil etmez. Birkaç noktada ölçüm almak ve ortalamasını kullanmak daha doğru sonuç verir.

Bütün fraksiyonları aynı katsayıyla hesaplamak. 0-5 ile 30-60 arasında ton başına yüzde 10'u aşan hacim farkı vardır. Büyük siparişlerde bu fark, ciddi bir eksik veya fazla malzemeye dönüşür.

Nemi hesaba katmamak. Islak teslimatlarda ton, beklenen kuru malzemeden daha azını temsil eder. Özellikle ince malzemelerde bu etki belirgindir ve pay hesabında dikkate alınmalıdır.

Özet

1 ton mıcırın kapladığı alan, büyük ölçüde serme kalınlığına bağlıdır. 1 ton 5-12 mıcır gevşek hâlde yaklaşık 0,67 m³ eder ve 5 cm'de yaklaşık 13 m², 10 cm'de yaklaşık 6,7 m² alan kaplar.

Hesabın pratik yolu, her fraksiyon için tek bir m²·cm sayısını akılda tutmaktır: 0-5 için yaklaşık 62,5, 5-12 için yaklaşık 66,7, 12-22 için yaklaşık 69, iri mıcır için yaklaşık 71,4. Bu sayı santim cinsinden kalınlığa bölündüğünde, 1 tonun kaplayacağı alan bulunur.

Katman sıkıştırılacaksa hacim yüzde 20-25 azalır ve aynı tonla kaplanan alan buna göre küçülür. Sıkıştırılmayan dekoratif sermede ise oturma ve kenar kayıpları için daha küçük bir pay yeterlidir.

Tablolardaki değerler yaygın kabul gören ortalamalardır; malzemenin geldiği ocak, nem durumu ve sıkıştırma yöntemi sonucu değiştirebilir. Taşıyıcı işlerde proje ve laboratuvar değerleri esas alınmalıdır.